Hotline: 08.6268.6268

DÂN DÃ MẮM CÁY NGÀY LẠNH

Trong những ngày giá lạnh của mùa đông bắt đầu đến thì món mắm cáy là thực phẩm dự trữ không thể thiếu phòng khi bị lũ lụt hay trời mưa gió dài ngày của người dân quê tôi.
Mắm cáy được làm từ con cáy sống ở các bãi ven sông, gần giống con cua nhưng nhỏ hơn, chân nó có nhiều lông, vỏ ngoài màu nâu đậm, ăn loài sinh vật phù du. Cáy thường sống trong hang, vào mùa hè ngày nắng gắt chúng mới ra khỏi hang tắm nắng và tìm thức ăn. Điều đặc biệt là thính giác con cáy rất nhạy nên hễ có tiếng động là thụt vào hang ngay. Có lẽ vì lẽ đó mà câu nói “nhát như cáy” cũng xuất hiện từ đó.

con cay

Những con cáy kiếm ăn trên bãi sông.

Chính vì đặc tính nhanh và nhạy của con cáy mà việc bắt nó không phải là dễ. Thường thì để bắt chúng người ta đi câu là chính, dụng cụ câu cáy rất đơn giản. Cần câu làm bằng loại nứa vườn dài chừng 5m, đầu cần có thòng lọng làm bằng lông đuôi bò. Loài cáy đỏ còng rất dữ, cứ hễ có động là giơ càng để giao chiến, người đi câu chỉ việc lựa cho thòng lọng vào càng cáy rồi giật nhẹ là bắt cho vào giỏ đeo sau lưng. Đứng một chỗ giương cần ra bốn xung quanh có thể câu được vài chục con.
Cáy bắt được chế biến thành mắm cũng tương đối dễ với công thức rất đơn giản, ai cũng làm được. Nếu muốn có mắm trong thì cứ 3 bát cáy, bóc yếm, rửa thật sạch, để nguyên con dùng một bát muối để muối cáy. Sau đó, rắc thêm một ít thính bằng gạo rang hoặc đỗ rang nghiền nhỏ, cho vào chum, bọc kín lại, chôn xuống đất. Một năm sau, đào lên, tuỳ theo lượng cáy nhiều hay ít, mà chế nước muối. Cứ 3 bát nước lã đun sôi, hoà tan một bát muối để pha chế, chắt bỏ bã cáy là được mắm cáy trong. Còn chế biến mắm cáy đục, thì cũng công thức trên, nhưng đem cáy giã nhỏ với muối, cho vào chum, bọc kín lại, để vào nơi kín gió, sau một tháng rưỡi, chế thêm nước muối là có mắm cáy đục để dùng.

mam cay

Dân dã món mắm cáy chấm với rau luộc.

Ngoài những nguyên liệu trên, có thể dùng vỏ quýt, vài lát dứa chín để chế biến nước mắm, nhằm tăng hương vị cho mắm cáy. Nhưng nếu dùng bất cứ một thứ hoá chất nào, kể cả bột ngọt, bột nêm đưa vào khi bắt đầu công việc chế biến nước mắm cáy, đều làm hỏng mắm.
Mắm cáy ăn thường ăn với cơm nóng chấm rau muống, rau lang luộc trong những ngày mưa gió thôi cũng đủ thấm thía. Bát mắm cáy pha cùng với tỏi, ớt tươi và vắt thêm vài giọt chanh thì không thứ cao lương mĩ vị nào sánh bằng. Ăn xong rồi cái vị mặn mòi hăng nồng hoà cùng với cái chua dịu mà thơm của chanh, cái tê tê đầu lưỡi của tỏi và ớt sẽ làm ta không thể quên được.

comments

There are no products